Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Anabilim Dalı’nda yürütülen araştırmalar; bilimsel geçerlilik, metodolojik doğruluk ve etik ilkelere uygunluk esaslarına dayanır. Bu süreçler, bireysel araştırmalardan TÜBİTAK, HÜBAP, Avrupa Birliği gibi fon destekli projelere kadar tüm bilimsel çalışmalar için geçerlidir.
Aşağıda bir araştırma sürecinin temel aşamaları sıralanmıştır:
1. Araştırma Konusunun Belirlenmesi
Araştırmacı, bilimsel bir problem ya da tarımsal uygulamada çözüm gerektiren bir alan belirler. Konu seçiminde literatür taraması, bölgesel ihtiyaçlar ve güncel gelişmeler dikkate alınır.
2. Proje Tasarımı / Protokol Hazırlığı
Araştırmanın amacı, hipotezi, yöntemi, materyal ve uygulama planı oluşturulur. Deneme deseni, örneklem sayısı, analiz yöntemleri, çalışma süresi ve lokasyon (tarla, sera, laboratuvar vb.) netleştirilir.
3. Etik Kurul Başvurusu (Gerekli ise)
Etik onay gerektiren durumlar:
- İnsanlardan veri toplanması (ör. anket, mülakat, gözlem)
- Genetik müdahale, biyoteknolojik uygulamalar
- Hayvan deneyleri veya çevresel etkili denemeler
Başvuru süreci:
Etik kurul başvuru formu, araştırma protokolü ve gerekli belgeler hazırlanır, ilgili kurula sunulur. Onay süreci genellikle 1–2 ay sürebilir.
4. Proje Başvurusu
Proje, destek alınacak kuruma uygun formatta hazırlanır:
- Üniversite BAP (yüksek lisans/doktora tezleri, öğretim elemanı projeleri)
- TÜBİTAK (1001, 1002, 2209-A/B vb.)
- Uluslararası fonlar (Horizon Europe, Erasmus+, FAO vb.)
Proje önerisi, sistem üzerinden (ARBİS, BAP Otomasyon vb.) yüklenerek değerlendirmeye sunulur.
5. Projenin Yürütülmesi
- Malzeme ve ekipman temini yapılır
- Denemeler kurulup uygulanır (sera, tarla, laboratuvar)
- Ölçüm, gözlem, numune alma ve analiz süreçleri gerçekleştirilir
6. Ara Raporlama ve İzleme (gerekiyorsa)
Bazı projelerde periyodik ara raporlar istenir. Bu raporlar kapsamında bütçe kullanımı, iş planı takibi ve proje ilerleme durumu sunulur.
7. Proje Sonuçlandırma ve Nihai Raporlama
- Veriler değerlendirilir, istatistiksel analizler yapılır
- Sonuç raporu hazırlanarak destek kurumuna teslim edilir
- Bulgular, tartışmalar ve öneriler bilimsel formatta raporlanır
8. Yayın ve Bilimsel Paylaşım
- Makale, bildiri, yüksek lisans/doktora tezleri hazırlanır
- Ulusal ve uluslararası kongrelerde sunumlar yapılır
- Etik kurul onayı alınan çalışmalar bu bilgiyi yayınlarda belirtmelidir
9. Sonuçların Uygulamaya Aktarılması (İsteğe Bağlı)
Araştırma bulguları; çiftçi eğitimi, saha günleri, tarla demonstrasyonları ve kamu-özel sektör iş birlikleri yoluyla tarımsal uygulamalara dönüştürülebilir.